Een kapvergunning (onder de Omgevingswet: omgevingsvergunning voor een vellen- of kapactiviteit) is verplicht wanneer je een boom of belangrijk houtgewas wilt verwijderen, kappen, verplaatsen of ingrijpend snoeien.
De regels verschillen per gemeente, maar landelijke basisregels blijven gelijk.
1. Bomen op eigen grondDe meeste gemeenten hanteren een vergunningplicht als:
De stamdiameter ≥ 20–30 cm is, gemeten op 1,30 meter hoogte.
De boom staat op een groenstructuurkaart of is aangewezen als waardevol.
De boom onderdeel is van een beschermd gebied (landschap, natuur).
Het gaat om een monumentale of beeldbepalende boom.
Let op: in veel gemeenten geldt:
kleine bomen / jonge aanplant = vergunningvrij.
2. Bomen op huur- of bedrijfsterreinBij zakelijke terreinen gelden vaak strengere ecologische en veiligheidsregels, zeker bij:
Industrieterreinen
Groene buffers
Bedrijfskavels
Woningbouwlocaties
In veel gevallen verplicht: kapvergunning + herplantplicht.
3. Bomen in de openbare ruimteAltijd vergunningplichtig — wordt door gemeente zelf aangevraagd (dus je kunt dit niet zelf doen).
4. Bomen bij bouwprojectenBij projecten zoals:
Plaatsing prefab woning
Uitbouw
Nieuwbouw
Herinrichting perceel
moet je rekening houden met:
BoomEffectAnalyse (BEA)
Ecologische toets
Instanthoudingszones rondom boomwortels
In de meeste gevallen geldt: kap is vergunningplichtig herplantplicht is standaard
Dit verschilt per gemeente, maar veelvoorkomende situaties:
A. Bomen kleiner dan stamdiameter drempelBijvoorbeeld < 20 cm diameter op 1,30 m hoogte.
B. Dode of onveilige bomenSoms vergunningvrij, maar: de gemeente kan bewijs van ziekte/gevaar eisen (foto’s, rapport).
C. Heesters, struiken en hagenIn 99% van de gemeenten vergunningvrij.
D. Bomen binnen een boomkwekerij of productieperceelOnder voorwaarden.
E. Bomen binnen tijdelijk bouwterrein (niet beschermd)Maar alleen als het in het omgevingsplan staat.
Ecologische waarde
Levensverwachting
Cultuurhistorische waarde
Omvalgevaar
Stormschade
Ondermijning fundering
Beeldbepalendheid
Groenstructuur
Bouwproject
Onveilige situatie
Schade aan woning
In bijna alle gevallen verplicht.
Gemeenten verplichten vaak:
1 nieuwe boom per gekapte boom
Plantplicht binnen 1 jaar
Soort en maat worden voorgeschreven
Herplant op eigen terrein of alternatieve locatie
Bij projectontwikkelaars: grote herplantplicht of compensatiebedrag mogelijk.
Situatietekening met locatie boom
Foto’s van de boom
Stamdiameter met meetpunt
Motivatie voor kap
Eventueel:
Ecologisch rapport
BEA (BoomEffectAnalyse)
Bouwwerktekeningen (bij nieuwbouwprojecten)
Omgevingsloket (landelijk digitaal loket)
Beslistermijn: 8 weken
Verlenging mogelijk: + 6 weken
6 weken na besluit
Pas daarna is kap definitief toegestaan
Bij spoed (direct gevaar): Gemeente kan versnelde noodkap toestaan.
Per gemeente verschillend:
Particulier: €30 – €150
Bedrijf / ontwikkelaar: €150 – €800+
Soms extra kosten voor ecologisch onderzoek
Boete: €250 – €2.500+
Herplantplicht blijft staan
Omgevingsdienst kan herstelmaatregelen opleggen
In ernstige gevallen: bestuursdwang
| Situatie | Vergunning nodig? | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Boom > 20–30 cm diameter | | Afhankelijk van gemeente |
| Monumentale boom | | Altijd vergunningplichtig |
| Boom op groenstructuurkaart | | Strenge toets |
| Boom naast bouwproject | | Vaak BEA en herplantplicht |
| Boom die dood/gevaarlijk is | Soms | Bewijs nodig |
| Struiken / heggen |  | Vrijwel altijd vergunningvrij |
| Jonge bomen < 20 cm | | Meestal vergunningvrij |
